Kalkulator betona

Kako se računa kubatura

ploča = dužina × širina × (debljina ÷ 100) · traka = dužina × (širina ÷ 100) × (visina ÷ 100) · zid = dužina × visina × (debljina ÷ 100) · stub = π × (prečnik ÷ 200)² × dubina · za naručivanje = neto × (1 + rezerva ÷ 100)

Beton se računa po zapremini: svaki oblik se svede na kubne metre, pa se pomnoži brojem istih elemenata. Ploča, temeljna traka i zid su obični kvadri, a stub je valjak — zato se kod stuba unosi prečnik, a poluprečnik u metrima je prečnik u centimetrima podeljen sa 200.

Ako ti prvo treba površina ploče ili zida, izračunaj je u kalkulatoru kvadrature, a ovde unesi dužinu i širinu te iste površine i debljinu u centimetrima.

Na kraju se na neto količinu dodaje rezerva i dobija se količina za naručivanje. Kubici se prikazuju na dve decimale, a broj vreća se uvek zaokružuje naviše jer se vreća ne kupuje na pola.

Ploča, temeljna traka, zid i stub — koje mere uneti

Dužine i visine elemenata unose se u metrima, a debljina ploče, širina i visina preseka trake i prečnik stuba u centimetrima. Uz svako polje piše jedinica — najčešća greška je uneti debljinu ploče u metrima umesto u centimetrima, što daje sto puta manji rezultat.

Kod temeljne trake unosi se ukupna dužina trake, dakle zbir svih deonica po obimu objekta, a ne dužina jedne stranice. Kod stubova se unose prečnik rupe i dubina, a broj rupa ide u polje „Broj istih elemenata“ — kalkulator množi zapreminu jednog elementa tim brojem.

Polje „Broj istih elemenata“ radi u svim režimima: ako liješ tri iste ploče ili dvanaest istih rupa, unesi mere jednog elementa i njihov broj, a rezultat prikazuje i kubike po jednom elementu.

Neto količina i beton za naručivanje

Neto količina je čista geometrija — koliko kubika stane u oblik koji si opisao. Količina za naručivanje je ta ista količina uvećana za rezervu i to je broj koji ide u narudžbinu, zato se u rezultatu prikazuju odvojeno.

Rezerva postoji jer se deo betona u praksi izgubi: prosipanje pri istovaru i razvlačenju, neravna podloga koja primi više nego što mere kažu, ostatak u pumpi i crevu, i sitne razlike između iskopa i mera na papiru.

Predloženih 5% je polazna konvencija za planiranje nabavke i polje je slobodno za izmenu — to nije propisani iznos. Kod ravne, pripremljene podloge stavi manje, kod neravnog iskopa više. Trošak materijala se računa na naručenu količinu jer se beton plaća onako kako je naručen.

Primeri

Ploča za terasu 5 × 4 m debljine 12 cm: 5 × 4 × 0,12 = 2,4 m³ neto, a sa rezervom od 5% naručuje se 2,52 m³. Ako kubik košta 12.000 dinara, materijal izlazi 30.240 dinara — cene se razlikuju po betonari i udaljenosti, pa unesi svoju.

Dvanaest rupa za stubove ograde, prečnika 30 cm i dubine 0,8 m: jedna rupa je π × 0,15² × 0,8 ≈ 0,057 m³, dakle oko 57 litara. Dvanaest rupa daje oko 0,68 m³ neto, a sa rezervom od 5% oko 0,71 m³.

Temeljna traka ukupne dužine 24 m, širine 40 cm i visine 50 cm: 24 × 0,4 × 0,5 = 4,8 m³ neto, a sa rezervom od 10% 5,28 m³.

Šta ovaj kalkulator ne radi

Kalkulator računa zapreminu i količinu za naručivanje. Ne bira debljinu ploče, ne dimenzioniše armaturu ni mrežu, ne proverava nosivost i ne govori koliko duboko ide temelj — to su odluke koje donosi projektant ili ovlašćeni inženjer na osnovu tla, opterećenja i lokacije.

Isto važi za vrstu i klasu betona, način ugradnje i negu — kalkulator o njima ne pretpostavlja ništa. Rezultat je procena za planiranje nabavke: ako se mere iskopa razlikuju od projekta, promeni ih i ponovo izračunaj.